Achteraf betalen en je tiener: wat verandert er?

Wat is achteraf betalen precies?

Achteraf betalen (in het Engels buy now, pay later) is kopen zonder meteen te betalen. Je krijgt het product, en een partij als Klarna, Riverty of Billink betaalt de winkel voor je. Jij betaalt die partij later terug, in één keer of in termijnen. Dat is een vorm van lenen. Het voelt alleen niet altijd zo: de kosten en betaalmomenten kunnen minder zichtbaar zijn doordat je later of in termijnen betaalt. Precies daarom gaat de nieuwe Europese richtlijn voor consumentenkrediet er ook over.

Wat verandert er voor minderjarigen?

Het wetsvoorstel 36924 zet de Europese richtlijn om in Nederlandse regels. Voor tieners is één zin het belangrijkst: krediet aan een minderjarige mag alleen als het géén uitstel van betaling is, en alleen met toestemming van de ouder of voogd. Achteraf betalen via een derde partij is uitstel van betaling. Dat betekent dat een minderjarige het straks niet meer mag, ook niet als een ouder ja zegt. De aanbieder moet de geboortedatum controleren aan de hand van een betrouwbare bron. In de wet staat overigens geen leeftijd van 18; er staat “minderjarige consument”.

Wanneer gaat het in?

De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 6 oktober 2026 aan, met 143 stemmen voor en 7 tegen. Het ligt nu bij de Eerste Kamer. Neemt die het ook aan, dan gaan de regels in op een datum die de regering bij koninklijk besluit vastlegt. De Europese richtlijn moet uiterlijk 20 november 2026 gelden, en de AFM schrijft op haar site dat achteraf betalen vanaf die datum onder haar toezicht valt. De bedoeling is dus dat de regels uiterlijk 20 november 2026 ingaan. Een voorstel om de grens naar 21 jaar te verhogen, haalde het niet.

Hoeveel tieners betalen nu al achteraf?

Meer dan je zou denken, terwijl de sector zelf om 18+ vraagt. De AFM zag in 2023 bijna 600.000 iDEAL-betalingen naar achteraf-betaalaanbieders vanaf rekeningen van minderjarigen. Het Nibud vroeg ruim 1.600 scholieren naar hun betaalgedrag (Betaalgedrag scholieren 2025): 13 procent betaalt achteraf, en meer dan de helft van hen weet niet dat er een leeftijdsgrens geldt. Bij jongeren onder de 25 die achteraf betalen, wordt volgens de marktupdate van de AFM 42 procent in gebreke gesteld, tegen 38 procent gemiddeld. Bij 9 procent ging het naar een incassobureau.

Wat de wet niet tegenhoudt

De nieuwe regels bepalen onder welke voorwaarden achteraf betalen wordt aangeboden, niet of een aankoop verstandig is. En de leeftijdscontrole voorkomt niet noodzakelijk dat een tiener het account van een ouder of een oudere broer of zus gebruikt. Een aankoop via dat account kan dan gevolgen hebben voor de eigenaar ervan. Ook webwinkels die zelf kosteloos uitstel geven, vallen erbuiten. Het gesprek thuis blijft dus nodig. Dezelfde haast en kleine bedragen zitten trouwens in games, zie gamegeld en in-app aankopen.

Hoe bespreek je het met je tiener?

Begin bij wat je kind zelf ziet: de knop “betaal later” bij het afrekenen. Vraag wat er gebeurt als de termijn komt en het geld er niet is. Spreek af dat een betaling op termijn altijd eerst langs jou gaat, en dat een misser gemeld mag worden zonder preek: een kind dat bang is voor de reactie, meldt het pas als er aanmaningen komen. Hoe je zo'n gesprek open houdt, staat in praten over geld met je kind. Wie zelf geld verdient, kan het verschil tussen nu kopen en later betalen ook op de eigen bijbaan leggen: hoeveel uur werk is die termijn?

Oefenen zonder echte schuld

In Penny Family oefenen tieners van 12 tot 16 dit met Mila. In de missie Koop Nu, Betaal Later zien ze wat termijnen samen kosten, en in Schulden & Lenen wat er gebeurt als een betaling niet op tijd komt. Een verkeerde keuze kost daar alleen spelmuntjes. Wat er per leeftijd verder speelt, lees je in leren omgaan met geld van 12 tot 16.