Geldlessen in de klas

Wat kun je per groep behandelen?

In groep 1 en 2 gaat het over herkennen en ruilen: munten voelen, sorteren op kleur en grootte, winkeltje spelen met een echte kassa. Er hoeft nog niet gerekend te worden. Wat blijft hangen is dat je iets geeft en er iets voor terugkrijgt. Voor thuis staan dezelfde oefeningen bij de geldspelletjes voor kinderen.

In groep 3 en 4 komt het rekenen erbij: bedragen samenstellen, wisselgeld teruggeven, en het verschil tussen duur en goedkoop. Vanaf groep 5 wordt het interessanter, want dan kun je over keuzes praten. Wat doe je met vijf euro als er twee dingen zijn die je wilt? Vanaf groep 7 kan het over reclame, online kopen en de eerste bijbaantjes gaan.

Wil je weten wat er officieel gevraagd wordt? In de nieuwe kerndoelen krijgt financiële educatie met kerndoel 28A voor het eerst een eigen plek. De letterlijke tekst, de planning tot 2031 en de Nibud-leerdoelen per leeftijd staan bij de kerndoelen financiële educatie.

Drie werkvormen zonder voorbereiding

De kluis van twintig euro. Geef elk groepje een fictief budget van twintig euro en een lijstje met acht dingen met prijskaartjes erbij, samen ruim boven de twintig. Ze mogen kiezen wat ze kopen en moeten hun keuze verdedigen. Er is geen goed antwoord; het gesprek erna is de les.

De reclamejacht. Laat drie korte reclamefilmpjes zien en laat de klas noteren wat er beloofd wordt en wat er feitelijk verkocht wordt. Kinderen zijn hier vaak beter in dan volwassenen verwachten, en ze vinden het leuk om de truc te ontmaskeren.

Wat kost een dag? Laat leerlingen schatten wat een gewone doordeweekse dag thuis kost: eten, verwarming, internet, vervoer. Daarna zoek je samen wat het ongeveer werkelijk is. Het verschil tussen schatting en werkelijkheid is bijna altijd groot, en dat maakt indruk.

De Week van het geld

Elk jaar in maart is er de Week van het geld, georganiseerd door Wijzer in geldzaken namens het ministerie van Financiën. Scholen kunnen zich gratis aanmelden, er zijn gastlessen beschikbaar en vaak komen medewerkers van banken langs om les te geven. Het is de eenvoudigste manier om geldlessen op de jaarplanning te krijgen, juist omdat de datum al vaststaat en er materiaal klaarligt.

Een praktische tip: plan één les in de week zelf en één les een maand later. Wat in een themaweek gebeurt, zakt snel weg. Een herhaling na vier weken laat zien wat er echt is blijven hangen, en die tweede les kost je nauwelijks voorbereiding.

En Penny Family in de klas?

Eerlijk: de app is gebouwd voor thuis, niet voor het klaslokaal. Een account is van een ouder en kan maximaal tien kinderprofielen bevatten, en er is geen leerkrachtomgeving waarin je een klas beheert of ziet wie waar staat. Voor vijfentwintig leerlingen met een eigen profiel is het op dit moment dus niet het juiste gereedschap.

Wat wel werkt, is klassikaal op het digibord. Een missie als "Wil of nodig?" of "De Prijzenslag" duurt een paar minuten, en de hele klas kan meestemmen voordat je op het antwoord klikt. Dat levert precies het gesprek op waar de les over gaat. Daarnaast noemen sommige leerkrachten de app in de nieuwsbrief als thuistip, zodat ouders er zelf mee verder kunnen.

Werk je op een school die hier serieus mee aan de slag wil, dan hoor ik dat graag. Een omgeving voor klassen bestaat nog niet, en of die er komt hangt af van of er scholen zijn die er echt iets aan zouden hebben.