Kind leren omgaan met geld: waar begin je?
Goed met geld omgaan is geen talent maar een vaardigheid, en die leer je thuis. Het goede nieuws: je hoeft geen econoom te zijn en het kost geen uren per week. Dit is de startgids, met de vier bouwstenen en wat er per leeftijd past.
Waarom vroeg beginnen loont
Onderzoek van het Nibud laat telkens hetzelfde zien: kinderen die thuis leren omgaan met geld, kunnen dat als volwassene beter. Niet omdat ze slimmer zijn, maar omdat ze eerder mochten oefenen. Geldgedrag is gewoontegedrag, en gewoontes vormen zich jong. Wie op zijn achtste leert dat op is op, hoeft die les op zijn achttiende niet met echte rekeningen te leren.
De vier bouwstenen
Alle adviezen over geldopvoeding komen neer op vier dingen. Eén: geef vastzakgeld, op een vast moment, zonder tussendoor bij te springen. Twee: laat je kind zelf kiezen wat het ermee doet, ook als jij het een onzinnige aankoop vindt. Drie: praat er gewoon over, hardop, bij alledaagse momenten in de winkel of aan tafel. Vier: laat het een keer misgaan; van een miskoop van vijf euro leert een kind meer dan van tien goede gesprekken.
Wat past per leeftijd?
Van 4 tot 7 draait alles om herkennen en voelen: munten sorteren, winkeltje spelen, een doorzichtige spaarpot die zichtbaar voller wordt.Van 8 tot 11 komt echt zakgeld erbij, sparen voor een doel en de eerste lessen over reclame en verleiding.Vanaf 12 wordt het serieuzer: maandgeld,kleedgeld, online kopen en een eerste bijbaantje. Per fase hebben we een eigen gids met wat je kind dan aankan en wat jij kunt doen; je vindt ze onderaan deze pagina en op de overzichtspagina voor ouders.
De drie fouten die je beter overslaat
Fout één: bijspringen als het zakgeld op is. Goedbedoeld, maar het leert je kind dat geld vanzelf bijgevuld wordt. Fout twee: geld alleen als beloning of straf gebruiken; zakgeld is oefengeld, geen loon voor lief zijn. Fout drie: wachten tot je kind er zelf over begint. Geld is overal om je kind heen, van reclames tot klasgenoten met de nieuwste spullen; zonder uitleg van thuis vullen anderen het verhaal in.
Begin klein en begin vandaag: kies een vast zakgeldmoment, zet een spaarpot op een zichtbare plek en denk één keer hardop bij een keuze in de supermarkt. Meer is de start niet.
Oefenen zonder dat het een les wordt
Kinderen leren het meest van doen. Naast echt zakgeld kun je thuis geldspelletjes spelen (we zetten de leukste op een rij in de gids over geldspelletjes) en in Penny Family oefent je kind veilig met missies die meegroeien van kleuter tot tiener: van muntjes herkennen tot een loonstrook lezen. Jij kijkt mee via het ouderdashboard en krijgt na elke missie gespreksstof voor aan tafel.
Veelgestelde vragen
Op welke leeftijd begin je met geldopvoeding?
Speels kan het al vanaf een jaar of vier, met munten sorteren en winkeltje spelen. Onderzoek laat zien dat geldgewoonten zich rond het zevende jaar vormen, dus vroeg en klein beginnen loont.
Wat is de belangrijkste geldles voor kinderen?
Op is op: zelf ervaren dat geld opraakt en dat een keuze een gevolg heeft. Die ene les, veilig geoefend met klein geld, voorkomt de dure versie op volwassen leeftijd.
Hoeveel tijd kost geldopvoeding?
Minder dan je denkt: een vast zakgeldmoment, af en toe hardop denken bij een keuze in de winkel en samen de spaarpot tellen. Enkele minuten per week zijn genoeg.
Oefenen in de praktijk
In de app oefent je kind dit zelf, in missies van een paar minuten. Gratis te beginnen, zonder reclame en zonder aankopen.
Download in de
App Store
Android en computer
Werkt gewoon in je browser