Kerndoelen financiële educatie: geldlessen bij 28A en 27B

    Penny Family is een gratis app waarin kinderen van 4 tot 16 spelenderwijs leren omgaan met geld. Elk spel is gebouwd op de kerndoelen van SLO, de leerdoelen van het Nibud en meer bronnen. In de klas op het digibord, en thuis verder met de ouders.

    Timo Tientje steekt zijn hand op

    Zo is Penny Family opgebouwd

    Vijf bronnen, samen gevlochten tot één spel. De kinderen merken daar niets van: zij spelen.

    • Leraren en specialisten

      Onderwijskundigen en budgetspecialisten denken mee over elk spel.

    • SLO-kerndoelen

      Wat school moet aanbieden, zoals kerndoel 28A en 27B.

    • Nibud-leerdoelen

      Wat een kind per leeftijd over geld weet en kan. 122 doelen van 6 tot 14 jaar.

    • Europees kader

      Van de Europese Commissie en de OESO. Ook houding, zoals praten over geld.

    • Rijksoverheid en meer

      De echte bedragen en regels, zoals het minimumjeugdloon.

    Meer dan 100 spellen en verhalen

    Een winkeltje, een bankapp, een loonstrook, een webshop vol trucs. Elk spel duurt een paar minuten.

    1. munten herkennen en sparenPenny (4 tot 7 jaar)
    2. zakgeld verdelen en veilig betalenTimo (8 tot 11 jaar)
    3. een budget en een eerste loonstrookMila (12 tot 16 jaar)

    Met elk spel worden kinderen sterker met geld. En de ouder praat thuis mee: bij elk spel krijgt hij of zij een vraag voor aan tafel.

    Wat je school eraan heeft

    Sluit aan op 28A en 27B
    Per kerndoel zie je welke spellen erbij horen.
    Gratis, ook in de klas
    Een missie op het digibord duurt een paar minuten, zonder voorbereiding.
    Ouders doen mee
    Bij elk spel krijgt de ouder een vraag voor aan tafel. Zo gaat de les thuis verder.
    Veilig
    Geen reclame, geen verkoop van gegevens, een eigen pincode per kind.

    Bekijk wat Penny Family voor jouw school kan doen

    Vraag de brochure aan, om rustig te lezen of door te sturen naar een collega of je directeur. Dit staat erin:

    • Op welke kerndoelen de missies aansluiten, en per Nibud-leerdoel in welke spellen het aandacht krijgt
    • Hoe je het gebruikt: op het digibord, met lesbrieven en met ouders die thuis meedoen
    • Wat je in het eigen portaal van je school ziet
    • Hoe je begint, en hoe we omgaan met privacy

    Je krijgt de pdf meteen in je mail. Daarna nemen we contact met je op om te kijken wat bij jullie past.

    Liever direct mailen
    De voorkant van de brochure Penny Family voor scholen
    Voor jouw school

    Meer weten?

    Voor wie het precies wil weten. Klik een vraag open.

    Wat is kerndoel 28A?

    SLO leverde in november 2025 de definitieve conceptkerndoelen op. Voor het primair onderwijs staat in het leergebied mens en maatschappij kerndoel 28A:

    De leerling verkent economische keuzes van mensen en mogelijke gevolgen.

    Onder dat ene doel hangen vijf inhoudslijnen:

    • verkennen hoe mensen met werk en inkomen in hun levensonderhoud voorzien;
    • verkennen hoe samenwerking invloed heeft op welzijn en welvaart;
    • verkennen hoe keuzes worden beïnvloed door beschikbare middelen en door andere mensen;
    • verkennen van keuzes en hun gevolgen ten aanzien van ontvangsten, uitgaven, sparen, lenen en risico's in de eigen omgeving;
    • beschrijven van mogelijke gevolgen van consumptie voor jezelf, voor anderen en voor de leefomgeving.

    Het werkwoord is steeds "verkennen". Een leerling van groep 7 hoeft geen begroting te maken. Hij ervaart dat geld uitgeven een keuze is, en dat die keuze iets kost.

    Bij Penny Family: de missies sluiten aan op alle vijf de inhoudslijnen. Denk aan Timo's Weekbudget (uitgaven), De Mooie Reclame (beïnvloeding door anderen), Repareren of Nieuw? (gevolgen van consumptie), Wie verdient wat? (werk en inkomen) en Samen sparen (samenwerking). Alle spellen per inhoudslijn staan in het dekkingsoverzicht.

    Wat is kerndoel 27B?

    In de onderbouw van het voortgezet onderwijs gaat hetzelfde onderwerp een niveau dieper:

    De leerling toont begrip van economische keuzes en beschrijft hun mogelijke gevolgen.

    Leerlingen tonen begrip van de gevolgen en risico's van keuzes rond ontvangsten, uitgaven, bezittingen en schulden. Ook beschrijven ze de gevolgen van consumptie en productie. Van verkennen naar begrijpen en beschrijven dus. Kerndoel 27A, dat ernaast staat, gaat over de werking van het Nederlandse economische systeem.

    Bij Penny Family: Mila Munt oefent budgetteren (Budget maken, Mila's maandbudget), schulden (Schulden en lenen, Koop nu, betaal later), de afweging tussen eigen en algemeen belang (De bon van Nederland), samenwerking (Samen regelen) en productie (Waar komt je hoodie vandaan?). Kerndoel 27A claimen we niet: dat hoort bij een economiemethode.

    In welke kerndoelen staat geld nog meer?

    28A en 27B zijn de twee kerndoelen die speciaal over geld en economische keuzes gaan. Maar geld zit ook in rekenen, Nederlands en digitale geletterdheid. Rekenen en Nederlands staan al in de wet.

    Kerndoelen buiten 28A en 27B waarop de missies aansluiten
    KerndoelWaar het over gaatStatusSpellen
    Basisschool
    Rekenen 11ARekenen met grootheden, waaronder geldWetDe hele Penny-lijn, Kassabon-detective, De Prijzenslag
    Rekenen 18AWiskunde gebruiken bij het nemen van beslissingenWetDe Prijzenslag
    Nederlands 2CInhouds- en vormelementen benoemen die misleidend zijnWetTrap er niet in!, Pas op: dit klopt niet!
    Digitaal 22BHoe makers van digitale media aandacht trekken en beïnvloedenOntwerpPenny's poster, Trap er niet in!, De Mooie Reclame
    Digitaal 24A en 24BVeilig omgaan met data en privacy, weloverwogen keuzesOntwerpOnline Veiligheid, De Game-winkel
    Kerndoel 35 (2006)Je redzaam gedragen als consumentGeldt nogBreed, bij Penny en Timo
    Onderbouw voortgezet onderwijs
    Nederlands 2CInhouds- en vormelementen benoemen die misleidend zijnWetBerichten-detective, De Superdeals-app
    Digitaal 21CHoe bedrijven, instellingen en overheden data gebruikenOntwerpWat weet deze app van jou?
    Digitaal 23A en 23BPrivacy en weloverwogen keuzesOntwerpOnline betalen, Berichten-detective
    Kerndoel 42 (2006)Effecten van keuzes bij consumeren en budgetterenGeldt nogBreed, bij Mila

    "Wet" staat in het Staatsblad. "Ontwerp" ligt bij de Kamers en is nog geen wet. "Geldt nog" komt uit de kerndoelen van 2006, die voor de andere leergebieden gewoon nog gelden.

    Welke Nibud-leerdoelen horen bij mijn groep?

    Een kerndoel is één zin. Wat een kind per leeftijd moet weten en kunnen, staat in de Nibud-leerdoelen (herziene uitgave 2023). Dat zijn er 122 voor 6 tot en met 14 jaar, en ze krijgen allemaal aandacht in de spellen. Hieronder per leeftijd samengevat; per doel zie je de spellen in het dekkingsoverzicht.

    6 tot 8 jaar (ongeveer groep 3 tot en met 5)

    Bij Penny Family: Penny (4 tot 7 jaar). Onder meer Penny's winkeltje, Aan de kassa!, Penny's laatste muntje, Spaar voor een speeltje! en Eerste klusje. Meer over deze leeftijd

    Inkomsten verwerven
    Snappen dat mensen werken om geld te verdienen.
    Geldzaken organiseren
    Munten en biljetten herkennen, contant en digitaal geld uit elkaar houden, kleine bedragen afrekenen, wisselgeld begrijpen en weten hoeveel geld je hebt.
    Verantwoord besteden
    Begrijpen dat je niet alles kunt kopen en dat je geld maar één keer uitgeeft, reclame herkennen en snappen dat reclame overdrijft, weten dat prijzen verschillen.
    Voorbereid zijn
    De voordelen van sparen begrijpen en sparen op korte termijn.

    9 tot 11 jaar (ongeveer groep 5 tot en met 8)

    Bij Penny Family: Timo Tientje (8 tot 11 jaar). Onder meer Timo's Weekbudget, De Prijzenslag, Trap er niet in!, De Pin-detective en Kies je spaardoel. Meer over deze leeftijd

    Inkomsten verwerven
    Inzien dat inkomens verschillen, en klusjes doen tegen een vergoeding.
    Geldzaken organiseren
    Waardes inschatten, betaalmethoden kennen, afrekenen en wisselgeld berekenen, pinnen, veilig online betalen, inloggegevens beschermen, uitgaven bijhouden en een rekeningafschrift lezen.
    Verantwoord besteden
    Niet meer uitgeven dan je hebt, een budget respecteren, de commerciële bedoeling van reclame begrijpen, prijzen vergelijken, en basiskennis van lenen en rente.
    Voorbereid zijn
    Langere tijd sparen, een spaarperiode berekenen en begrijpen dat risico's financiële gevolgen hebben.

    12 tot 14 jaar (onderbouw voortgezet onderwijs)

    Bij Penny Family: Mila Munt (12 tot 16 jaar). Onder meer Jouw eerste loonstrook, Eerste bijbaantje, Schulden en lenen, FOMO en geld en Online betalen. Meer over deze leeftijd

    Inkomsten verwerven
    Een loonstrookje lezen, belasting en minimumjeugdloon begrijpen, legaal werk onderscheiden van zwart werk.
    Geldzaken organiseren
    Op tijd betalen, veilig betalen met pas, contactloos en online, phishing en skimming herkennen, documenten bewaren, uitgaven bijhouden via online bankieren en een betalingsoverzicht lezen.
    Verantwoord besteden
    Noodzakelijke van andere uitgaven onderscheiden, reclame en groepsdruk herkennen en weerstaan, aanbiedingen kritisch beoordelen, lenen en schulden begrijpen met de risico's.
    Voorbereid zijn
    Een jaarplanning maken voor grotere uitgaven, langere tijd sparen voor een doel, verzekeringen en achteraf betalen kennen.

    15 tot 17 jaar (bovenbouw voortgezet onderwijs)

    Bij Penny Family: Mila Munt, de bovenkant van de leerlijn. Deze band dekken we nog maar gedeeltelijk. Een leerlijn voor 17 jaar en ouder is in ontwikkeling en staat nog niet in de app. Meer over deze leeftijd

    Inkomsten verwerven
    Het minimumjeugdloon controleren, arbeidsvoorwaarden toepassen, loondienst naast zelfstandig werken, en wat er verandert vanaf 18: toeslagen en studiefinanciering.
    Geldzaken organiseren
    Financiële post zelf afhandelen, opzegtermijnen respecteren, saldo en rekeningen controleren, en begrijpen dat te laat betalen tot een boete of schuld leidt.
    Verantwoord besteden
    Verplichte uitgaven eerst, vaste lasten bij zelfstandig wonen benoemen, abonnementen tegen het licht houden, en alle leenvormen met hun gevolgen kennen.
    Voorbereid zijn
    Een jaarbegroting opstellen, doelen stellen op korte en lange termijn, inflatie begrijpen, verzekeringen beoordelen, en sparen, beleggen en lenen tegen elkaar afwegen.

    En groep 1 en 2? Voor kinderen onder de zes bestaat geen leerdoel over geld; het Nibud begint bij 6 jaar. Penny begint bij 4 jaar en loopt dus bewust vóór op de leerlijn: munten voelen, sorteren, winkeltje spelen. Dat is voorbereiding. We vinken daar geen kerndoel mee af.

    Is het verplicht, en wanneer gaan de nieuwe kerndoelen in?

    • Je hoeft nu niets. De nieuwe kerndoelen voor rekenen en Nederlands gelden sinds 1 augustus 2026, en je school mag tot 1 augustus 2031 overstappen. Voor de andere leergebieden gelden de kerndoelen van 2006 nog.
    • Het komt er wel aan. Omgaan met geld krijgt een eigen plek binnen mens en maatschappij. Dat deel ligt nu als ontwerpbesluit bij de Kamers. De beoogde ingangsdatum is 1 augustus 2027. Vanaf 1 augustus 2031 handhaaft de inspectie.
    • Er komt geen nieuw vak bij. Het gaat om keuzes leren maken: wat kost iets, en wat gebeurt er als het op is. Dat past in lessen die je al geeft.

    De planning tot 2031

    • November 2025: SLO levert de definitieve conceptkerndoelen op voor negen leergebieden.
    • 1 augustus 2026: Nederlands, rekenen en wiskunde en Friese taal en cultuur staan in de wet.
    • 6 oktober 2026: het ontwerpbesluit voor de andere leergebieden, ook mens en maatschappij en digitale geletterdheid, gaat naar de Tweede en Eerste Kamer.
    • 1 augustus 2027: de beoogde ingangsdatum voor mens en maatschappij, en dus voor 28A en 27B. Tot het besluit in het Staatsblad staat, zijn het nog geen wettelijke kerndoelen.
    • Rond 2027: SLO zet leerlijnen en materialen voor alle leergebieden klaar.
    • 1 augustus 2031: de inspectie gaat handhaven. De overheid moedigt scholen aan om eerder te beginnen.

    Er is dus geen haast. De PO-Raad schrijft dat scholen de tijd hebben om eerst rustig te experimenteren.

    Wat nu nog geldt, uit 2006

    • Kerndoel 33 (rekenen en wiskunde, primair onderwijs, tot 2031 nog te gebruiken): leren meten en rekenen met eenheden en maten, zoals bij tijd, geld, lengte, omtrek, oppervlakte, inhoud, gewicht, snelheid en temperatuur.
    • Kerndoel 35 (oriëntatie op jezelf en de wereld, primair onderwijs): zich redzaam leren gedragen in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer en als consument.
    • Kerndoel 42 (onderbouw voortgezet onderwijs): in eigen ervaringen en de eigen omgeving effecten herkennen van keuzes op het gebied van werk en zorg, wonen en recreëren, consumeren en budgetteren, verkeer en milieu.

    Hoe gebruik ik Penny Family in de klas?

    Kies wat bij je les past. Alle drie werken zonder voorbereiding.

    • Open een missie op het digibord. Neem Wil of Nodig of De Prijzenslag. Laat de klas stemmen en klik dan pas. Een missie duurt een paar minuten. Het gesprek erna is je les.
    • Zet de app in je nieuwsbrief als thuistip. Behandel je sparen of reclame? Ouders gaan thuis met hetzelfde onderwerp verder. Zo komt je les aan de keukentafel terecht.
    • Gebruik hem rond de Week van het geld, in maart. Geef één les in de week zelf. De app houdt het onderwerp daarna thuis levend.

    De app is gebouwd voor thuis. Een leerkrachtomgeving met een klasoverzicht is er nog niet, en een account heeft maximaal tien kinderprofielen. Wil je met een hele klas aan de slag? Mail ons. Meer werkvormen vind je bij geldlessen in de klas.

    Waarom zeggen jullie 'sluit aan op' en niet 'voldoet aan'?

    Mens en maatschappij is nog geen wet, en niemand toetst of een app aan een kerndoel voldoet. Daarom zeggen we "sluit aan op". De regel waarmee we een spel maken: staat het onderwerp niet in de Nibud-band van die leeftijd, dan is het te vroeg. Geen rente bij kleuters, geen lenen voor een kind van zeven. SLO en het Nibud keuren geen apps goed, en hebben ons dus ook niet goedgekeurd.

    Wat zegt het onderzoek?

    Wat in Nederland als werkzaam geldt, staat in de whitepaper "Naar effectieve financiële educatie: dit werkt!" van Aisa Amagir (Hogeschool van Amsterdam) en Impact House, 2026.

    • Leren door te doen is een van de acht werkzame elementen uit de whitepaper. Daarom zijn onze missies keuzes met gevolgen, geen uitleg met een toets erachter.
    • Een online geldspel kan kennis meetbaar verhogen. In een experiment met 2.220 leerlingen op middelbare scholen in België, Estland, Italië en Slowakije steeg de kennis met 0,31 standaarddeviatie (Cannistrà en anderen, 2024).
    • Thuis praten ouders weinig over geld. Bijna 60 procent van de ouders van kinderen van 11 tot 16 jaar doet dat maar één of enkele keren per jaar (Wijzer in geldzaken, 2021). Ouders betrekken is een van de acht werkzame elementen. Daar zit onze kracht: de praatkaart bij elke missie.

    En dit pleit tegen een app als de onze. De whitepaper noemt fysiek onderwijs in plaats van alleen digitaal als werkzaam element. Klassikale training met een financieel adviseur had na drie maanden nog effect, een digitaal spel alleen na drie weken. En kennis is niet hetzelfde als gedrag. Geldlessen.nl zegt het kort: weten is nog geen doen. Daarom beloven we geen ander geldgedrag, en vervangen we geen les.

    Werk je op een school of bij een gemeente? Mail ons op info@pennyfamily.nl. Je krijgt antwoord van de makers zelf.

    Veelgestelde vragen

    Wat is kerndoel 28A?

    Kerndoel 28A is het nieuwe kerndoel voor het primair onderwijs over economische keuzes, in het leergebied mens en maatschappij. De tekst luidt: de leerling verkent economische keuzes van mensen en mogelijke gevolgen. Eronder vallen onder meer werk en inkomen, ontvangsten, uitgaven, sparen, lenen en risico's in de eigen omgeving. Het is een definitief conceptkerndoel van SLO uit november 2025 en staat nog niet in de wet.

    Is financiële educatie verplicht op de basisschool?

    Als apart vak niet. Rekenen met geld staat sinds 1 augustus 2026 in het nieuwe kerndoel 11A; scholen mogen tot 1 augustus 2031 overstappen. Kerndoel 35 uit 2006 (redzaam gedrag als consument) geldt nog. Kerndoel 28A krijgt een eigen plek voor economische keuzes, maar dat leergebied is nog niet wettelijk vastgelegd.

    Wanneer gaan de nieuwe kerndoelen in?

    Gefaseerd. Nederlands, rekenen en wiskunde en Friese taal en cultuur staan sinds 1 augustus 2026 in de wet. Mens en maatschappij, waar financiële educatie onder valt, en digitale geletterdheid liggen sinds 6 oktober 2026 als ontwerpbesluit bij de Kamers. De beoogde ingangsdatum is 1 augustus 2027. Vanaf 1 augustus 2031 handhaaft de inspectie; tot die tijd heeft je school de tijd om over te stappen.

    Wat is het verschil tussen de kerndoelen en de Nibud-leerdoelen?

    De kerndoelen zijn uitgewerkt door SLO in opdracht van het ministerie van OCW, zijn (of worden) wettelijk en zijn bewust abstract: één zin per doel. De Nibud-leerdoelen zijn een aparte lijst van het Nibud uit 2023, en geen wet: per leeftijdsband staat er concreet wat een kind moet weten en kunnen, in vier competentiegebieden. Het Nibud noemt ze zelf een leidraad, onder meer voor ouders, onderwijs en makers van lesmateriaal.

    Zijn de 122 leerdoelen van SLO of van het Nibud?

    Van het Nibud. De 122 zijn de Nibud-leerdoelen voor 6 tot en met 14 jaar. De nieuwe kerndoelen over geld van SLO zijn iets anders: kerndoel 28A en 27B met samen tien onderdelen.

    Zijn er leerdoelen over geld voor groep 1 en 2?

    Nee. De Nibud-leerdoelen beginnen bij 6 jaar. Kleuters kunnen wel spelenderwijs met munten en ruilen kennismaken; dat is voorbereiding op de leerlijn, geen onderdeel ervan.

    Kan ik Penny Family in de klas gebruiken, en wat kost dat?

    Klassikaal op het digibord kan, en dat kost een school niets: je maakt een gewoon gratis account aan. Een missie duurt een paar minuten en de klas kan meestemmen. Een leerkrachtomgeving met een klasoverzicht of een eigen profiel per leerling is er nog niet; de app is gebouwd voor thuis.

    Is Penny Family goedgekeurd door SLO of het Nibud?

    Nee, en dat beweren we ook niet. SLO en het Nibud keuren geen apps goed. Wij hebben de missies naast de Nibud-leerdoelen, de nieuwe kerndoelen en het Europese competentiekader van de Europese Commissie en de OESO gelegd, en sluiten daarop aan. Dat is iets anders dan een keurmerk of een aanbeveling.

    Oefenen in de praktijk

    In de app oefent je kind dit zelf, in missies van een paar minuten. Gratis te beginnen, zonder reclame en zonder aankopen.

    Download in de App StoreOntdek het op Google Play