Kerndoelen financiële educatie: wat ze vragen en wat Penny Family ermee doet

Zoek je lesmateriaal voor financiële educatie, bij kerndoel 28A of 27B? Penny Family oefent precies dat, op de basisschool en in de onderbouw van de middelbare school. Kinderen leren met geld omgaan door het te doen, in missies van een paar minuten. En de ouders doen mee. Dat is het deel dat je als school het moeilijkst zelf regelt.

Lesmateriaal bij kerndoel 28A en 27B: wat Penny Family doet

• Je hebt een antwoord op kerndoel 28A en 27B. De 90 missies volgen de Nibud-leerdoelen per leeftijd. Per leerdoel zie je welke missie het oefent.
• Je betrekt ouders zonder extra werk. Bij elke missie krijgt de ouder een praatkaart met één vraag voor aan tafel. Zo gaat de les thuis verder.
• Het kost je school niets. Je maakt een gratis account aan en opent een missie op het digibord.
• Het is veilig. Geen reclame, geen verkoop van gegevens, en een kind logt in met een eigen pincode.
• Je ziet ook wat er niet in zit. Bij elk kerndoel staat eerlijk welke onderdelen nog geen missie hebben.

Penny Family loopt van 4 tot 16 jaar, met drie personages. Penny voor groep 1 tot en met 4, Timo Tientje voor groep 5 tot en met 8, en Mila Munt voor de middelbare school. Eén lijn, van muntjes tellen tot een eerste loonstrook.

Financiële educatie in de klas: zo gebruik je Penny Family

Kies wat bij je les past. Alle drie werken zonder voorbereiding.

• Open een missie op het digibord. Neem Wil of Nodig of De Prijzenslag. Laat de klas stemmen en klik dan pas. Een missie duurt een paar minuten. Het gesprek erna is je les.
• Zet de app in je nieuwsbrief als thuistip. Behandel je sparen of reclame? Ouders gaan thuis met hetzelfde onderwerp verder. Zo komt je les aan de keukentafel terecht.
• Gebruik hem rond de Week van het geld, in maart. Geef één les in de week zelf. De app houdt het onderwerp daarna thuis levend.

Eerlijk over wat nog niet kan. De app is gebouwd voor thuis. Er is nog geen leerkrachtomgeving en geen klasoverzicht. Een account heeft maximaal tien kinderprofielen. Wil je met een hele klas aan de slag, elk kind met een eigen profiel? Mail ons. Hoe meer scholen dat vragen, hoe eerder we het bouwen. Meer werkvormen vind je bij geldlessen in de klas.

Nibud-leerdoelen per leeftijd en groep, met de missies erbij

Een kerndoel is één zin. Wat een kind per leeftijd moet weten en kunnen, staat in de Nibud-leerdoelen (herziene uitgave 2023). Scholen en methodes werken daarmee, en geldlessen.nl toetst erop. Hieronder zie je per leeftijd de leerdoelen, samengevat, met de missies die erbij horen. De vier gebieden zijn op elke leeftijd dezelfde.

En groep 1 en 2?

Voor kinderen onder de zes bestaat geen leerdoel over geld. Het Nibud begint bij 6 jaar. Penny begint bij 4 jaar en loopt dus bewust vóór op de leerlijn: munten voelen, sorteren, winkeltje spelen. Dat is voorbereiding. We vinken daar geen kerndoel mee af.

Print dit overzicht of bewaar het als pdf

Is financiële educatie verplicht? Wat de nieuwe kerndoelen voor je klas betekenen

• Je hoeft nu niets. Tot je school overstapt, gelden de kerndoelen van 2006. Daarin staat geld met één woord bij rekenen en één woord bij wereldoriëntatie.
• Het komt er wel aan. Omgaan met geld krijgt een eigen plek binnen mens en maatschappij. Dat deel is nog concept. De beoogde ingangsdatum is 1 augustus 2027. Uiterlijk augustus 2031 werkt elke school ermee.
• Er komt geen nieuw vak bij. Het gaat om keuzes leren maken: wat kost iets, en wat gebeurt er als het op is. Dat past in lessen die je al geeft.
• De inspectie vraagt scholen nu al welke materialen ze voor de nieuwe kerndoelen plannen. Handhaven doet ze pas vanaf 2031.

Wat is kerndoel 28A? Economische keuzes in het primair onderwijs

SLO leverde in november 2025 de definitieve conceptkerndoelen op. Voor het primair onderwijs staat in het leergebied mens en maatschappij kerndoel 28A:

De leerling verkent economische keuzes van mensen en mogelijke gevolgen.

Onder dat ene doel hangen vijf inhoudslijnen:

• verkennen hoe mensen met werk en inkomen in hun levensonderhoud voorzien;
• verkennen hoe samenwerking invloed heeft op welzijn en welvaart;
• verkennen hoe keuzes worden beïnvloed door beschikbare middelen en door andere mensen;
• verkennen van keuzes en hun gevolgen bij ontvangsten, uitgaven, sparen, lenen en risico's in de eigen omgeving;
• beschrijven van mogelijke gevolgen van consumptie voor jezelf, voor anderen en voor de leefomgeving.

Het werkwoord is steeds "verkennen". Een leerling van groep 7 hoeft geen begroting te maken. Hij ervaart dat geld uitgeven een keuze is, en dat die keuze iets kost.

Wat is kerndoel 27B? Economische keuzes in de onderbouw van het voortgezet onderwijs

In de onderbouw van het voortgezet onderwijs gaat hetzelfde onderwerp een niveau dieper:

De leerling toont begrip van economische keuzes en beschrijft hun mogelijke gevolgen.

Leerlingen tonen begrip van de gevolgen en risico's van keuzes rond ontvangsten, uitgaven, bezittingen en schulden. Ook beschrijven ze de gevolgen van consumptie en productie. Van verkennen naar begrijpen en beschrijven dus. Kerndoel 27A, dat ernaast staat, gaat over de werking van het Nederlandse economische systeem.

Geld in de andere nieuwe kerndoelen

In het nieuwe kerndoel 11 van rekenen en wiskunde ("de leerling toont inzicht bij het handelen met grootheden en eenheden") staat geld uitdrukkelijk in het rijtje grootheden. Dat leergebied staat sinds augustus 2026 wél in de wet. De hele Penny-lijn oefent dit: munten herkennen, tellen, afrekenen en wisselgeld. Daarnaast raken de kerndoelen digitale geletterdheid aan invloed van media en bedrijven: influencers, koopdruk, aankopen in games. Dat is het terrein van Timo en Mila.

Wat nu nog geldt: de kerndoelen van 2006

Tot een school overstapt, gelden de kerndoelen van 2006. Geld komt daarin dun voor: één woord in een rekendoel en één woord in een doel voor wereldoriëntatie.

• Kerndoel 33 (rekenen en wiskunde, primair onderwijs): leren meten en rekenen met eenheden en maten, zoals bij tijd, geld, lengte, omtrek, oppervlakte, inhoud, gewicht, snelheid en temperatuur.
• Kerndoel 35 (oriëntatie op jezelf en de wereld, primair onderwijs): zich redzaam leren gedragen in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer en als consument.
• Kerndoel 42 (onderbouw voortgezet onderwijs): in eigen ervaringen en de eigen omgeving effecten herkennen van keuzes op het gebied van werk en zorg, wonen en recreëren, consumeren en budgetteren.

Wanneer gaan de nieuwe kerndoelen in? De planning tot 2031

• November 2025: SLO levert de definitieve conceptkerndoelen op voor negen leergebieden.
• Augustus 2026: Nederlands, rekenen en wiskunde en Friese taal en cultuur staan in de wet.
• 1 augustus 2027: de beoogde ingangsdatum voor mens en maatschappij, en dus voor 28A en 27B. Het besluit moet nog langs de Tweede en Eerste Kamer; tot dan zijn het conceptkerndoelen.
• 2028: SLO verwacht de leerlijnen voor mens en maatschappij, de uitwerking waar methodes op bouwen.
• Uiterlijk augustus 2031: alle scholen geven onderwijs op basis van de nieuwe kerndoelen. Tot die tijd kiest een school per leergebied zelf het moment, en de inspectie handhaaft pas vanaf dan.

Er is dus geen haast. De PO-Raad zegt het zelf: eerst rustig experimenteren, niet rennen of afvinken. Wie nu al met geldlessen bezig is, doet dat omdat het onderwerp ertoe doet.

Aansluiten is iets anders dan voldoen

We zeggen bewust "sluit aan op". Mens en maatschappij is nog geen wet. Niemand voldoet er dus eerlijk aan, wij ook niet. De regel waarmee we een missie maken: staat het onderwerp niet in de Nibud-band van die leeftijd, dan is het te vroeg. Geen rente bij kleuters, geen lenen voor een kind van zeven. SLO en het Nibud keuren geen apps goed, en hebben ons dus ook niet goedgekeurd.

Wat het onderzoek zegt, ook waar het tegen ons pleit

Wat in Nederland als werkzaam geldt, staat in het reflectieraster uit de whitepaper "Naar effectieve financiële educatie: dit werkt!" (Hogeschool van Amsterdam en Impact House, 2026). Geldlessen.nl toetst lesmateriaal daaraan. Dit is wat er nu bekend is.

• Financiële educatie werkt. Een meta-analyse van 76 gerandomiseerde experimenten met ruim 160.000 deelnemers vond positieve effecten op kennis en op gedrag (Kaiser, Lusardi, Menkhoff en Urban, 2022).
• Leren door te doen werkt het best. Simulaties en doe-opdrachten geven de grootste kenniswinst (Amagir en anderen, 2018). Daarom zijn onze missies keuzes met gevolgen, geen uitleg met een toets erachter.
• Digitale spellen verhogen kennis meetbaar. In een experiment met 2.220 leerlingen in vier landen steeg de kennis met 0,31 standaarddeviatie (Cannistrà en anderen, 2024).
• Thuis praten gezinnen weinig over geld. Bijna 60 procent van de ouders doet dat één of enkele keren per jaar (Wijzer in geldzaken, 2021). Ouders betrekken is een van de acht werkzame elementen uit het raster. Daar zit onze kracht: de praatkaart bij elke missie.

En dit pleit tegen een app als de onze. Het raster zet fysiek onderwijs boven digitaal: klassikale training liet na drie maanden nog effect zien, online leren alleen op de korte termijn. En kennis is niet hetzelfde als gedrag. In een overzicht van programma's voor kinderen en jongeren steeg de kennis in vrijwel elke studie. Maar één op de vier vond een effect op werkelijk gemeten gedrag (Amagir en anderen, 2018).

Daarom beloven we geen ander geldgedrag, en vervangen we geen les. Penny Family doet het stuk dat op school moeilijk te organiseren is: oefenen door te doen, en het gesprek over geld thuis. Met ouders, herhaald over jaren in plaats van in één themaweek.