Op welke doelen sluiten de missies aan?

    De missies van Penny Family hangen niet aan één lijst, maar aan een combinatie: de leerdoelen van het Nibud, de kerndoelen voor school en het Europese competentiekader. Hier zie je wat elke lijst is en welke missies erbij horen. Te printen of als pdf te bewaren.

    Mila Munt met een checklist

    Het korte antwoord

    De 122 doelen zijn de leerdoelen van het Nibud voor 6 tot en met 14 jaar, geen SLO-doelen. Alle 122 krijgen aandacht in de missies van Penny Family, en per doel zie je in welk spel. Dat geldt ook voor de 53 doelen voor 15 tot 17 jaar die bij de app passen. Daarnaast besteden de missies aandacht aan alle 10 onderdelen van kerndoel 28A en 27B van SLO, de nieuwe kerndoelen over geld, en aan een deel van het Europese competentiekader van de Europese Commissie en de OESO.

    Wil je weten of Penny Family past bij jouw groep of bij je kind? Dit overzicht laat het zien. Print het, leg het naast je methode, en je weet wat je in huis haalt.

    122 van 122
    leerdoelen van het Nibud voor 6 tot en met 14 jaar krijgen aandacht in de missies
    53 van 53
    doelen van het Nibud voor 15 tot 17 jaar die bij de app passen krijgen aandacht in de missies
    10 van 10
    onderdelen van de nieuwe kerndoelen over geld waar de missies op aansluiten

    Zo is Penny Family opgebouwd

    Vijf bronnen, samen gevlochten tot één spel. De kinderen merken daar niets van: zij spelen.

    • Leraren en specialisten

      Onderwijskundigen en budgetspecialisten denken mee over elk spel.

    • SLO-kerndoelen

      Wat school moet aanbieden, zoals kerndoel 28A en 27B.

    • Nibud-leerdoelen

      Wat een kind per leeftijd over geld weet en kan. 122 doelen van 6 tot 14 jaar.

    • Europees kader

      Van de Europese Commissie en de OESO. Ook houding, zoals praten over geld.

    • Rijksoverheid en meer

      De echte bedragen en regels, zoals het minimumjeugdloon.

    Meer dan 100 spellen en verhalen

    Een winkeltje, een bankapp, een loonstrook, een webshop vol trucs. Elk spel duurt een paar minuten.

    1. munten herkennen en sparenPenny (4 tot 7 jaar)
    2. zakgeld verdelen en veilig betalenTimo (8 tot 11 jaar)
    3. een budget en een eerste loonstrookMila (12 tot 16 jaar)

    Met elk spel worden kinderen sterker met geld. En de ouder praat thuis mee: bij elk spel krijgt hij of zij een vraag voor aan tafel.

    Welke bronnen gebruiken we, en wat is het verschil?

    Geen van deze lijsten is op zichzelf genoeg. De combinatie is de kracht van Penny Family: de een zegt wat een kind per leeftijd kan, de ander wat een school moet aanbieden, de derde voegt toe wat Europa belangrijk vindt.

    De Nibud-leerdoelen zijn onze basis. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting zet daarin per leeftijd op een rij wat een kind over geld weet en kan. De uitgave van 2023 heeft 122 doelen voor 6 tot en met 14 jaar en 70 voor 15 tot en met 17 jaar. Het Nibud noemt ze een leidraad. Het is geen wet.

    De kerndoelen zeggen wat scholen moeten aanbieden. SLO werkt ze uit in opdracht van het ministerie van OCW. Kerndoel 28A (basisschool) en 27B (onderbouw voortgezet onderwijs) gaan over economische keuzes. Ze zijn nog geen wet, en daarom schrijven we "sluit aan op". De kerndoelen voor rekenen en Nederlands staan sinds augustus 2026 wel in de wet. Wat ze precies vragen, lees je bij de kerndoelen financiële educatie.

    Het Europese competentiekader voor kinderen en jongeren is in 2023 gemaakt door de Europese Commissie en de OESO. Het is een raamwerk voor 6 tot 18 jaar en voegt onder meer houding en duurzaamheid toe. We legden de Nibud-leerdoelen ernaast en sluiten aan op een deel ervan. Per missie staat dat nog niet vast, dus in dit overzicht zie je het niet terug.

    De feiten in de spellen halen we bij de bron: het Nibud voor zakgeld, de Rijksoverheid voor het minimumjeugdloon, de Betaalvereniging voor pinnen. Dat zijn geen leerdoelen, maar ze bepalen wel of een spel klopt.

    Hoeveel doelen zijn er per leeftijd?

    LeeftijdNibud-doelen die aandacht krijgen
    6 tot 8 jaar24
    9 tot 11 jaar43
    12 tot 14 jaar55
    15 tot 17 jaar53

    De 17 doelen die pas vanaf 18 jaar spelen, zoals toeslagen en studiefinanciering, zitten bewust niet in de app en tellen hier niet mee. Dit overzicht hebben we zelf gemaakt; SLO en het Nibud hebben het niet beoordeeld.

    Verderop zie je per doel welke missie erbij hoort. De namen zijn de titels zoals een kind ze in de app ziet, en een missie duurt een paar minuten.

    Kerndoel 28A en 27B van SLO: welke spellen horen erbij?

    Een kerndoel bestaat uit één doelzin met daaronder inhoudspunten. We lopen ze punt voor punt af. Mens en maatschappij is nog een conceptkerndoel. Dit laat dus zien waar we op aansluiten, niet waar een school aan voldoet.

    Kerndoel 28A, primair onderwijs

    De leerling verkent economische keuzes van mensen en mogelijke gevolgen.

    Hoe mensen met werk en inkomen in hun levensonderhoud voorzien
    Penny: Eerste klusje, Penny op de vrijmarkt, Klusjes = Muntjes! · Timo: Klusjeskoning, Wie verdient wat?, Verdiend of Gekregen? · Mila: Mila's eerste baan
    Hoe samenwerking invloed heeft op welzijn en welvaart
    Timo: Samen sparen, Mag ik een euro lenen?, Rekening Splitsen, Geld en Vrienden
    Hoe keuzes worden beïnvloed door beschikbare middelen en door andere mensen
    Penny: Het ijsje of de pot, Eén muntje, twee wensen, Penny's verjaardag, De speelgoeddoos, Wat kies jij?, Wat gaat er in de mand, Penny's laatste muntje, Penny's poster, Penny's strandmiddag · Timo: Verdeel je zakgeld, Slim Kiezen, De Mooie Reclame, Trap er niet in!, Twee dezelfde pakken, De souvenirmarkt, Vakantiegeld, De wereldreis
    Keuzes en gevolgen bij ontvangsten, uitgaven, sparen, lenen en risico's in de eigen omgeving
    Penny: Penny's spaarvarkentje, Spaar voor een speeltje!, Penny's strandmiddag · Timo: Kies je spaardoel, De Drie Potjes, Timo's Weekbudget, Mag ik jouw rekening even?, Geld tekort, Online Veiligheid, Drie potjes, Het Geld dat Groeide, De Renterups, Pas op: abonnementen!, Geld en Vrienden, Maandbudget voor het eerst, Op reis, Het wisselkantoor, De souvenirmarkt, De vakantie-app, Vakantiegeld, De wereldreis, Terug thuis · Mila: Geld tekort
    Gevolgen van consumptie voor jezelf, voor anderen en voor de leefomgeving
    Penny: Wat kies jij? · Timo: Tweedehands Kopen, Repareren of Nieuw?

    Alle vijf de inhoudspunten.

    Kerndoel 27B, onderbouw voortgezet onderwijs

    De leerling toont begrip van economische keuzes en beschrijft hun mogelijke gevolgen.

    Hoe beperkte middelen en rationele en niet-rationele factoren keuzes beïnvloeden
    Timo: Geld tekort · Mila: Reclametrucs, Wel of niet nodig?, FOMO en geld, Mila's doelrace, De Superdeals-app
    Gevolgen en risico's van keuzes rond ontvangsten, uitgaven, bezittingen en schulden binnen huishoudens
    Mila: Sparen of uitgeven, Budget maken, Beheer €100, Schulden en lenen, Koop nu, betaal later, Crypto en risico, Mila's maandbudget, Jouw eerste loonstrook, Wat als het kapot gaat?, Gekocht op een verkoopsite, Geld tekort
    Afwegingen tussen individueel en algemeen belang
    Mila: De bon van Nederland
    Hoe keuzes voor samenwerking welzijn en welvaart beïnvloeden
    Mila: Samen regelen
    Gevolgen van consumptie en productie voor samenleving en leefomgeving, hier en elders, nu en later
    Mila: Waar komt je hoodie vandaan?

    Alle vijf de inhoudspunten. Kerndoel 27A, over de werking van het Nederlandse economische systeem, dekken we bewust niet: dat hoort bij een economiemethode, niet bij een gezinsapp.

    Daarnaast staat geld sinds augustus 2026 in de wet bij rekenen en wiskunde voor de basisschool (kerndoel 11A), als grootheid waarmee leerlingen meten, redeneren en rekenen. Daar sluiten de hele Penny-lijn (munten herkennen, tellen, afrekenen, wisselgeld) en bij Timo onder meer De Prijzenslag en Kassabon-detective op aan. Ook bij Nederlands en digitale geletterdheid raken de missies kerndoelen: zie geld in de andere kerndoelen.

    Nibud-leerdoelen per groep, met de missie erbij

    De kerndoelen zijn abstract. De Nibud-leerdoelen zeggen per leeftijd wat een kind weet en doet. Methodes en geldlessen.nl gebruiken ze als leidraad. Zoek de leeftijd van je groep en lees af welke missie erbij hoort. Omdat het er veel zijn, staan verwante doelen hier samen op één regel.

    6 tot 8 jaar (ongeveer groep 3 tot en met 5)

    Leerlijn in de app: Penny (4 tot 7 jaar), en voor achtjarigen de eerste missies van Timo.

    Inkomsten verwerven

    Snappen dat mensen werken om geld te verdienen
    Eerste klusje, Klusjes = Muntjes!

    Geldzaken organiseren

    Vertellen waar we geld voor gebruiken
    Wie verdient wat?
    Snappen waarom je geld en een pinpas veilig bewaart
    Piep! Betalen met de pas, De Pin-detective
    De gewone manieren van betalen kennen
    Help mama shoppen!, Aan de kassa!, Piep! Betalen met de pas
    Munten en biljetten herkennen
    Welk muntje is dit?, Wat is geld?, Vijf muntjes of één briefje, Muntenbellen, Sorteer het geld!, Dollaravontuur, Penny gaat naar Jake, Penny pakt uit, Penny vangt haar reisgeld, Welk geld hoort waar?, Geld van de wereld
    Contant en digitaal geld uit elkaar houden
    Wat is geld?, Piep! Waar zijn de muntjes?, Piep! Betalen met de pas
    Kleine bedragen afrekenen
    Eerste kassa, Help mama shoppen!, Penny's winkeltje, Aan de kassa!, Penny bij de vakantiewinkel
    Wisselgeld begrijpen
    Eerste kassa, Terug van de kassa, Penny op de vrijmarkt
    Weten hoeveel geld je hebt
    Tel mee met Penny!, Het muntje is weg!, Hoeveel heb ik?, Penny's strandmiddag, Penny vangt haar reisgeld, Verbind de munten

    Verantwoord besteden

    Begrijpen dat je niet alles kunt kopen
    Het ijsje of de pot, Penny's verjaardag, Wat kies jij?, Wat gaat er in de mand, Penny's strandmiddag
    Begrijpen dat je geld maar één keer uitgeeft
    Het ijsje of de pot, Eén muntje, twee wensen, Penny's verjaardag, Penny's laatste muntje, Penny's strandmiddag
    Reclame herkennen en snappen dat reclame overdrijft
    De Mooie Reclame, Penny's poster
    Weten dat prijzen verschillen
    Goedkoop of duur?

    Voorbereid zijn

    De voordelen van sparen begrijpen
    Penny's spaarvarkentje
    Sparen op korte termijn
    Spaar voor een speeltje!, Eerste klusje, Penny's strandmiddag

    9 tot 11 jaar (ongeveer groep 5 tot en met 8)

    Leerlijn in de app: Timo Tientje (8 tot 11 jaar).

    Geldzaken organiseren

    Begrijpen dat geld ook met status, normen en waarden te maken heeft
    Geld en Vrienden
    Weten waar een bank voor is
    De Renterups, Hoe werkt geld?
    Waardes inschatten
    De Vlooienmarkt, Timo verkoopt online, Tweedehands Kopen, Op reis, Het wisselkantoor, De souvenirmarkt, Terug thuis, Het ijsje van 30.000
    Afrekenen en wisselgeld berekenen
    Op reis, De wereldreis
    Betaalmethoden kennen en pinnen
    De Pin-detective, Op reis, De vakantie-app, De wereldreis
    Veilig online betalen
    Mag ik jouw rekening even?, Online Veiligheid, De vakantie-app
    Inloggegevens beschermen
    Pas op: dit klopt niet!, De Pin-detective, Mag ik jouw rekening even?
    Uitgaven bijhouden
    Timo's Weekbudget, Timo's eerste rekening, Geld tekort, Maandbudget voor het eerst
    Belangrijke documenten herkennen
    Timo's eerste rekening, Kassabon-detective
    Een rekeningafschrift lezen
    Timo's eerste rekening, Online Veiligheid

    Inkomsten verwerven

    Inzien dat inkomens verschillen
    Wie verdient wat?
    Klusjes doen tegen een vergoeding
    Klusjeskoning, Batterijen niet inbegrepen, Verdiend of Gekregen?

    Verantwoord besteden

    Niet meer uitgeven dan je hebt
    Eerste Zakgeld, Timo's Weekbudget, De diamanten in de game, Batterijen niet inbegrepen, Vakantiegeld
    Een budget respecteren
    De Drie Potjes, Verdeel je zakgeld, Geld tekort, Drie potjes, Maandbudget voor het eerst, De souvenirmarkt, Vakantiegeld, De wereldreis
    De commerciële bedoeling van reclame begrijpen
    De Mooie Reclame, Trap er niet in!, De diamanten in de game, Eerste maand gratis, Pas op: abonnementen!, De Game-winkel
    Prijzen vergelijken, goedkoper en duurder onderscheiden
    Slim Kiezen, De Prijzenslag, Twee dezelfde pakken, De grote zak, Repareren of Nieuw?, Hoe werkt geld?, Het wisselkantoor, De souvenirmarkt
    Basiskennis van lenen en rente
    Geld tekort, Mag ik een euro lenen?, Het Geld dat Groeide, De Renterups

    Voorbereid zijn

    Langere tijd sparen
    Kies je spaardoel, Samen sparen, De kapotte fiets, Timo's Spaardoel Bereikt
    Een spaarperiode berekenen
    Kies je spaardoel, Samen sparen
    Begrijpen dat risico's financiële gevolgen hebben
    Wat als er iets misgaat?, De kapotte fiets, Op slot, Verborgen Kosten Thuis, Vakantiegeld

    12 tot 14 jaar (onderbouw voortgezet onderwijs)

    Leerlijn in de app: Mila Munt (12 tot 16 jaar).

    Inkomsten verwerven

    Een loonstrookje lezen
    Mila's eerste loon, Jouw eerste loonstrook
    Belasting en minimumjeugdloon begrijpen
    Eerste bijbaantje, Mila's eerste baan, Jouw eerste loonstrook, De bon van Nederland
    Legaal werk onderscheiden van zwart werk
    Eerste bijbaantje

    Geldzaken organiseren

    Betalingen op tijd uitvoeren
    Koop nu, betaal later
    Veilig betalen: pas, contactloos en online
    Online betalen, Gekocht op een verkoopsite
    Phishing, skimming en andere bedreigingen herkennen
    Online betalen, Klopt dit wel?, Gekocht op een verkoopsite, Berichten-detective, De la met papieren
    Uitgaven bijhouden
    Beheer €100, Mila's maandbudget, Jouw bankapp
    Saldo controleren en een betalingsoverzicht lezen
    Jouw bankapp, Geld tekort
    Belangrijke documenten opbergen
    De la met papieren
    DigiD aanvragen
    Online betalen, De la met papieren

    Verantwoord besteden

    Noodzakelijke van andere uitgaven onderscheiden
    Slim met geld, Wel of niet nodig?, Budget maken, Geld tekort
    Reclame, commercie en groepsdruk herkennen en weerstaan
    Mila's eerste loon, Reclametrucs, FOMO en geld, Mila's doelrace, Wat weet deze app van jou?
    Aanbiedingen kritisch beoordelen en prijzen vergelijken
    Mila's eerste loon, Reclametrucs, FOMO en geld, Altijd de beste deal, Wat is je telefoon nog waard?, Gekocht op een verkoopsite, De Superdeals-app, Waar komt je hoodie vandaan?, Wat weet deze app van jou?
    Lenen en schulden begrijpen, met de risico's
    Schulden en lenen, Koop nu, betaal later, Geld tekort

    Voorbereid zijn

    Langere tijd sparen voor een doel
    Slim met geld, Sparen of uitgeven, Het festivalticket, Mila's doelrace, Mijn jaar
    Achteraf betalen kennen
    Koop nu, betaal later
    Een jaarplanning maken voor grotere uitgaven
    Mila's maandbudget, Mijn jaar
    Begrijpen dat verlies van spullen financiële gevolgen heeft
    Wat als het kapot gaat?
    Verzekeringen kennen
    Wat als het kapot gaat?

    Hoe dit overzicht is gemaakt

    We hebben de leerdoelen samengevat uit de Nibud-leerdoelen voor kinderen en jongeren (herziene uitgave oktober 2023) en elke missie ernaast gelegd. Een kennismaking of een spel waarin geld alleen versiering is, staat er niet in. In november 2026 hebben we de spellen zelf nog eens naast de volledige Nibud-lijst gelegd, doel voor doel. Daaruit komen de cijfers op deze pagina. Sinds de koppeling in de app zelf staat, rolt dit overzicht daar rechtstreeks uit.

    Mis je een leerdoel? Zeg het ons

    Mis je een leerdoel dat jij belangrijk vindt? Of staat een missie volgens jou op de verkeerde plek? Mail ons op info@pennyfamily.nl. De leerdoelen waar scholen het meest om vragen, bouwen we eerst. Leerkrachten kijken hier scherper naar dan wij. Meer over samenwerken lees je op samenwerken.

    Veelgestelde vragen

    Zijn de 122 doelen van SLO of van het Nibud?

    Van het Nibud. De 122 zijn de Nibud-leerdoelen voor 6 tot en met 14 jaar, uit de uitgave van 2023. De nieuwe kerndoelen over geld van SLO zijn een andere lijst: kerndoel 28A en 27B met samen 10 onderdelen.

    Voldoet Penny Family aan al die doelen?

    Zo zeggen we het niet, want niemand toetst dat. We zeggen wat er gebeurt: alle 122 krijgen aandacht in de missies, en per doel zie je in welk spel. Bij de kerndoelen schrijven we "sluit aan op", want 28A en 27B zijn nog geen wet.

    Wie heeft dit overzicht gemaakt?

    Wij zelf, de makers van Penny Family. We hebben elke missie naast de kerndoelen en de Nibud-leerdoelen van die leeftijd gelegd. SLO, het Nibud, de Europese Commissie en de OESO hebben dit overzicht niet beoordeeld en bevelen de app niet aan.

    Hoe zit het met 15 tot 17 jaar?

    De app loopt tot 16 jaar. De 53 Nibud-doelen uit deze leeftijd die daarbij passen krijgen aandacht in de missies. Nog eens 17 doelen gaan over zaken die pas vanaf 18 spelen, zoals toeslagen, studiefinanciering en verzekeringen. Die zitten bewust niet in de app.

    Mag ik dit overzicht delen?

    Ja, graag. Print het, bewaar het als pdf of stuur de link door naar collega's. Er zit geen aanmelding of e-mailadres tussen.

    Oefenen in de praktijk

    In de app oefent je kind dit zelf, in missies van een paar minuten. Gratis te beginnen, zonder reclame en zonder aankopen.

    Download in de App StoreOntdek het op Google Play