Mijn kind steelt geld: wat doe je nu?

Eerst: je kind is geen dief

Een kind dat een keer geld uit een portemonnee pakt, heeft iets fout gedaan. Dat maakt het nog geen dief. Het etiket blijft wel hangen als je het zo noemt, ook bij jezelf. Houd het daarom bij wat er gebeurde: er is geld gepakt zonder te vragen, en dat gaan we oplossen.

Waarom pakt een kind geld?

Orthopedagoog Rian Meddens noemt in Omroep Brabant onder meer spanning, groepsdruk en behoefte aan aandacht. Soms speelt geldgebrek thuis mee, bijvoorbeeld als een kind iets wil geven aan een vriendje. Daar komen nog een paar dingen bij die met geld zelf te maken hebben:

• Een wens die niet kan wachten. Een kaartje, een skin, iets wat de rest van de klas al heeft.
• Een tekort. Het zakgeld is op en er moet nog een cadeau voor een feestje gekocht worden. Ruim de helft van de scholieren, 53 procent, komt vaak of soms geld tekort (Nibud, 2025).
• Niet durven vragen. Als vragen om geld altijd een preek oplevert, wordt pakken een kortere weg.
• Geld dat niet als geld voelt. Een aankoop in een game met de kaart die er al in staat, voelt voor een kind vaak niet als geld pakken. Voor jou is het hetzelfde.

Wat past bij welke leeftijd?

Kleuters snappen nog maar half van wie iets is. Volgens Meddens is diefstal voor een kind van vijf nog te abstract. Leg rustig uit dat het geld van papa of mama is, en laat het teruggeven.

Van 8 tot 11 jaar weet een kind dat het niet mag. Hier zit er bijna altijd een reden achter. Dat is het gesprek waard, en dit is ook de leeftijd waarop een vaste afspraak over zakgeld het meeste oplevert.

Pubers pakken vaker geld voor iets wat bij vrienden hoort, of betalen digitaal, met jouw kaart in een app of game. Het gesprek is lastiger, want schaamte speelt mee. Voer het daarom onder vier ogen, niet aan tafel met de rest erbij.

Het gesprek: zo begin je

Blijf rustig, ook als je boos bent. Wacht desnoods even. Meddens raadt af om te vragen “heb je dit gedaan?” of “waarom deed je dat?”: zulke vragen voelen als een beschuldiging en lokken een leugen uit. Zeg liever wat je weet, en vraag wat er speelde.

• “Er mist tien euro uit mijn portemonnee. Ik wil graag weten wat er gebeurd is.”
• “Ik denk dat je iets heel graag wilde. Vertel eens.”
• “Pakken zonder vragen kan niet. We gaan samen kijken hoe je het goedmaakt.”

Herstellen in plaats van straffen

Een straf die er los van staat, zoals een week niet gamen, maakt volgens Meddens minder indruk dan het herstellen zelf. Laat je kind het geld terugbetalen, van het zakgeld of met een klusje dat je anders niet zou vragen. Is het bedrag groot, spreek dan af hoeveel er per week van het zakgeld afgaat, en schrijf het op. Zo voelt je kind wat het kost, zonder dat het weken zonder zit.

En daarna: laat het ook weer klaar zijn. Je kind moet het vertrouwen kunnen terugwinnen. Blijf je er steeds op terugkomen, dan valt er niets meer te winnen.

Zo voorkom je dat het opnieuw gebeurt

• Vast zakgeld op een vast moment. Wie eigen geld heeft, hoeft het niet te pakken. Hoeveel past, staat bij zakgeld per leeftijd.
• Een manier om te vragen. Spreek af dat je kind altijd om geld mag vragen, ook als het antwoord nee is. Een nee zonder preek houdt de deur open.
• Een spaardoel voor die ene wens. Dan wordt het een plan in plaats van een probleem.
• Betalen in apps en games achter een wachtwoord. Hoe dat moet, staat bij gamegeld en in-app aankopen.
• Geen geld open laten liggen. Niet uit wantrouwen, maar om de verleiding kleiner te maken.

Wanneer is het meer?

Gebeurt het vaak, gaat het om grote bedragen, blijft je kind ontkennen terwijl het duidelijk is, of maak je je ook om andere dingen zorgen? Praat dan met de jeugdarts of jeugdverpleegkundige, of met de huisarts. Gebeurt het buiten de deur, bijvoorbeeld in een winkel, dan kan de politie een kind vanaf 12 jaar doorsturen naar Halt.

Oefenen met spelmuntjes

In Penny Family oefent je kind van 8 tot 11 met lenen en terugbetalen in het verhaal Mag ik een euro lenen?, en met een eigen spaardoel in Kies je spaardoel. Na elke missie krijg jij een vraag om samen over te praten, zodat geld een gewoon onderwerp wordt en niet alleen ter sprake komt als er iets mis is.