Apps voor kleuters: zo kies je een app waar je je goed bij voelt

Hoeveel schermtijd past bij een kleuter?

De Richtlijn Gezond Schermgebruik uit 2025 is opgesteld door onderzoekers van de Vrije Universiteit en de Universiteit Utrecht. Dit is het advies per dag:

Dat uur is alle schermtijd samen: tv, filmpjes én apps. In de praktijk zit het daar vaak al boven. Uit het Iene Miene Media-onderzoek 2026, onder 1.017 opvoeders, blijkt dat kinderen van 3 tot 6 jaar ongeveer anderhalf uur per dag tv en filmpjes kijken. En ongeveer de helft van de jonge kinderen gebruikt media meestal alleen, of met andere kinderen.

Dat is geen reden voor schuldgevoel, wel om goed te kiezen. Een korte app die echt iets toevoegt, past prima in een dag. Een app die je kind een half uur vasthoudt, past er minder goed in.

De richtlijn geeft nog een paar tips: kies rustige media zonder geweld, kijk naar de leeftijdsaanduiding, laat je kind toestemming vragen voor het downloaden van apps en voor aankopen in apps, en houd schermen weg bij het eten en uit de slaapkamer.

Checklist: is deze app goed voor mijn kleuter?

Speel de app de eerste keer zelf, of samen met je kind. Loop daarna deze negen vragen langs.

1. Zit er reclame in? Een advertentie tussen het spel door, of een knop die naar een andere app leidt. Voor een kleuter is reclame lastig te herkennen.
2. Kan je kind zelf iets kopen? Kijk of er aankopen in de app zitten en of je daar een wachtwoord op kunt zetten.
3. Staat de prijs in euro's? Betaal je met muntjes, sterren of diamanten, dan ziet je kind niet wat iets echt kost. Volgens de ACM en andere Europese toezichthouders moet een app laten zien wat iets in echt geld kost, en mogen kinderen niet worden aangespoord om te kopen.
4. Moet je betalen om verder te spelen? Een spel dat halverwege stopt tot je iets koopt of lang wacht, is gemaakt om druk te zetten.
5. Heeft het spel een duidelijk einde? Een goed spel zegt "klaar". Een spel dat automatisch doorgaat naar het volgende, maakt stoppen moeilijk.
6. Komen er meldingen op het scherm van je kind? Een app die je kind steeds terugroept, is gemaakt om vast te houden. Zet meldingen uit.
7. Gaat er iets verloren als je een dag niet speelt? Een dagelijkse reeks die verdwijnt als je een dag overslaat, zet een kleuter onder druk.
8. Vraagt een lief figuurtje om iets? Een schattig personage dat verdrietig kijkt als je stopt, of dat zegt "koop dit voor mij", speelt in op de gevoelens van je kind.
9. Wat doet de app met gegevens? In de App Store en Google Play staat bij elke app wat er aan gegevens wordt verzameld. Hoe minder, hoe beter.

Twee keer "ja" bij vraag 1, 2, 4, 6, 7 of 8? Dan is het waarschijnlijk niet de beste keus voor een kleuter.

Wat doet Europa?

Europa is ermee bezig. Drie dingen om te weten:

• Richtsnoeren bij de Digital Services Act (14 juli 2025). De Europese Commissie raadt online platforms aan om functies die tot te veel gebruik leiden standaard uit te zetten voor minderjarigen, zoals reeksen, automatisch doorspelen en pushmeldingen. Ook mogen ze de beperkte kennis van kinderen over geld niet uitbuiten, bijvoorbeeld met bepaalde soorten spelgeld of loot boxes. Het zijn aanbevelingen, geen harde wet.
• De EU KIDS Act (voorstel van 17 september 2026). Dit voorstel wil onder meer dat online diensten voor kinderen veilig ontworpen zijn, ook games. Het is nog geen wet. Lees meer in EU KIDS Act: wat verandert er voor je kind?
• De Digital Fairness Act. Een nieuw voorstel over misleidend en verslavend ontwerp, volgens de onderzoeksdienst van het Europees Parlement verwacht in november 2026. Wat erin komt, is nog niet bekend.

Tot die regels er zijn, ben jij de beste filter.

Leert mijn kleuter echt iets van een app?

Dat kan. Een analyse van 87 onderzoeken door KU Leuven laat zien dat oefenen met beginnend rekenen bij jonge kinderen werkt, maar dat een deel van het effect later weer wegzakt. Die onderzoeken gaan over programma's in het algemeen, niet alleen over apps. Herhalen loont dus: korte momenten, vaker terug.

Nog belangrijker ben jij. Telde je kind munten in een spel? Laat het daarna bij de bakker zelf afrekenen, en praat er even over.

Hoe Penny Family hier zelf uitkomt

We hebben onze eigen app ook langs deze lijst gelegd. Dit staat goed:

• Geen reclame en geen aankopen in de app. Je kind verdient muntjes in het spel, en die zijn nergens te koop.
• Korte missies van een paar minuten, en alles wordt voorgelezen.
• Gegevens: de App Store meldt bij Penny Family dat de ontwikkelaar geen gegevens van deze app verzamelt.
• Een vraag voor jou na een missie, voor aan tafel. Bijvoorbeeld: "Als jij 5 muntjes hebt en ik heb er 3, wie heeft er dan meer?"

En hier zijn we nog mee bezig, want die horen er ook bij:

• De reeks. In de app brandt een kampvuur dat laat zien hoe trouw je kind speelt. Dat telde per dag. We zetten het om naar weken, zodat een dag overslaan niets meer kost.
• Meldingen. Die komen niet bij je kind. Kies je ervoor om ze aan te zetten, dan krijg jij op je eigen telefoon een herinnering als je kind nog niet gespeeld heeft.

Met Penny ontdekt je kind wat geld is, welk muntje meer waard is en hoe sparen werkt, in missies als Wat is geld?, Welk muntje is dit? en Meer of minder?